Demans yaşayan pek çok kişi zamanla banyo yapmaya ve kişisel bakıma direnç gösterebilir. Bu durum bakım veren aile üyeleri için hem zorlayıcı hem de üzücü olabilir. Ancak banyo direncinin arkasında çoğu zaman korku, utanç ya da anlaşılmayan bir rahatsızlık bulunur. Nedenleri anlamak ve yaklaşımı değiştirmek, banyoyu daha huzurlu bir deneyime dönüştürebilir.
Neden direnç gösterirler?
- Suyun sesi, sıcaklığı ya da kaygan zemin karşısında korku
- Başkasının önünde soyunmanın verdiği utanç
- Üşüme hissi
- Banyonun neden gerekli olduğunu anlamama
- Adımların karmaşık gelmesi
- Kontrolü kaybetme hissi
Doğru zamanı seçmek
Banyoyu kişinin en sakin ve dinlenmiş olduğu saate planlamak faydalıdır. Eski alışkanlıklarını dikkate almak da önemlidir; yıllarca sabah banyo yapmış biri için akşam banyosu yabancı gelebilir.
Ortamı hazırlamak
- Banyonun sıcak olmasını sağlayın.
- Havlu, kıyafet ve malzemeleri önceden hazırlayın.
- Su sıcaklığını önceden ayarlayın.
- Kaymaz paspas ve tutunma barları kullanın.
- Gerekirse duş oturağı kullanın.
Mahremiyete saygı
Kişinin vücudunun yıkanmayan bölümlerini havluyla örtmek, mümkün olan işleri kendisinin yapmasına izin vermek ve her adımı önceden söylemek, utanç duygusunu azaltır. Mümkünse kişinin tercih ettiği cinsiyetten bir kişinin yardım etmesine özen gösterin.
Basitleştirmek
Banyoyu küçük adımlara bölmek ve her seferinde tek bir yönerge vermek işi kolaylaştırır. "Şimdi kolunu yıkayalım" gibi kısa ve net ifadeler kullanın. Her gün tam banyo yapmak zorunlu değildir; bazı günler ıslak bezle temizlik yapmak yeterli olabilir.
Tartışmaktan kaçınmak
Kişi banyo yapmak istemediğinde ısrar etmek ve tartışmak huzursuzluğu artırabilir. Bir süre sonra tekrar denemek, farklı bir kelime kullanmak ("Hadi biraz rahatlayalım") ya da sevdiği bir müziği açmak işe yarayabilir.
Güvenlik
Demanslı bir kişiyi banyoda yalnız bırakmamak, suyun sıcaklığını kontrol etmek ve düşme riskine karşı önlem almak çok önemlidir.
Profesyonel destek
Banyo yardımı aile için çok zorlaşırsa evde bakım hizmetleri ya da belediyelerin kişisel bakım hizmetlerinden destek almak düşünülebilir.
Gözlem yapın
Banyo direncinin hangi aşamada başladığını not etmek, örneğin soyunurken mi, suyun açıldığı anda mı yoksa banyoya girerken mi ortaya çıktığını fark etmek, sorunun kaynağını anlamaya yardımcı olur. Bu gözlemlere göre yalnızca o adımı değiştirmek bile önemli bir fark yaratabilir. Örneğin suyun sesinden korkan bir kişi için duş yerine ılık suyla dolu bir leğen ve bezle temizlik daha rahat olabilir.
Genel kişisel bakım önerileri için banyo ve kişisel bakım yazımızı, belediye hizmetleri için belediyelerin evde bakım hizmetleri rehberimizi okuyabilirsiniz.
