Kişisel bakım, yaşlının hem sağlığı hem de kendini iyi hissetmesi için önemlidir. Ancak yaşla birlikte banyo yapmak, giyinmek ve kişisel bakım işlerini yapmak zorlaşabilir. Bakım veren aile üyeleri için de bu işler hem fiziksel hem de duygusal açıdan hassas konulardır. Doğru hazırlık ve yaklaşımla kişisel bakım hem güvenli hem de onur kırıcı olmayan bir şekilde yapılabilir.
Banyo güvenliği
- Duş alanına ve küvet kenarına tutunma barları takın.
- Kaymaz paspas ve kaymaz zemin bantları kullanın.
- Gerekirse duş oturağı ya da küvet oturağı kullanın.
- El duşu, oturarak yıkanmayı kolaylaştırır.
- Banyoya girmeden önce su sıcaklığını kontrol edin.
Hazırlık
Banyoya başlamadan önce havlu, temiz kıyafet, şampuan ve sabun gibi tüm malzemeleri el altında bulundurun. Böylece yaşlıyı banyoda yalnız bırakmak zorunda kalmazsınız. Banyonun ısısının yeterli olması, yaşlının üşümesini önler.
Mahremiyete saygı
Yetişkin bir bireyin başkasının yardımıyla yıkanması utandırıcı olabilir. Mahremiyeti korumak için:
- Yapabildiği her işi kendisinin yapmasına fırsat verin.
- Vücudun yıkanmayan bölgelerini havluyla örtün.
- Yapacağınız her adımı önceden söyleyin.
- Mümkünse yaşlının tercih ettiği cinsiyetten bir kişinin yardım etmesine özen gösterin.
Banyo sıklığı
Her gün tam banyo yapmak bazı yaşlılar için yorucu olabilir ve cildi kurutabilir. Banyo sıklığı yaşlının alışkanlıklarına, sağlık durumuna ve cilt yapısına göre belirlenebilir. Tam banyo yapılmayan günlerde ıslak bezle temizlik yapılabilir.
Cilt bakımı
Yaşlılarda cilt incelir ve kurur. Banyodan sonra cildin nazikçe kurulanması, özellikle kıvrım bölgelerinin iyi kurutulması önemlidir. Cilt kuruluğu için uygun nemlendiriciler konusunda eczacıdan öneri alınabilir.
Diğer kişisel bakım işleri
- Ağız ve diş bakımı (protez temizliği dahil)
- Tırnak bakımı; özellikle şeker hastalarında dikkatli olunmalıdır
- Saç bakımı ve tıraş
- Kulak ve göz çevresi temizliği
Banyoya direnç gösterildiğinde
Bazı yaşlılar, özellikle demans yaşayanlar, banyo yapmak istemeyebilir. Bu durumda zorlamak yerine nedenini anlamaya çalışmak, banyoyu yaşlının en sakin olduğu saate almak ve adımları basitleştirmek işe yarayabilir. Sevdiği bir müzik açmak ya da banyoyu keyifli bir rutine dönüştürmek de yardımcı olabilir.
Bakım verenin sağlığı
Banyo yardımı fiziksel olarak zorlayıcı olabilir. Doğru vücut mekaniğini kullanmak ve gerektiğinde yardım almak bel yaralanmalarını önler.
Demansta banyo direnci için demansta banyo direnci yazımızı, ağız bakımı için ağız ve diş bakımı rehberimizi okuyabilirsiniz.
