Palyatif bakım, ciddi ve ilerleyici bir hastalıkla yaşayan kişilerin ve ailelerinin yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan bir bakım yaklaşımıdır. Pek çok kişi palyatif bakımı yalnızca yaşamın son günleriyle ilişkilendirse de bu yaklaşım hastalığın farklı dönemlerinde de gündeme gelebilir. Bu yazı aileler için genel bilgi sunmaktadır; yakınınızın durumuna uygun bakım planı mutlaka onu takip eden doktorlar ve sağlık ekibiyle birlikte belirlenmelidir.
Palyatif bakımın amacı
- Ağrı ve diğer rahatsız edici belirtilerin hafifletilmesi
- Kişinin konforunun ve onurunun korunması
- Duygusal ve sosyal ihtiyaçların desteklenmesi
- Kişinin isteklerine ve değerlerine saygı gösterilmesi
- Aileye ve bakım verenlere destek sağlanması
Kimler yararlanabilir?
İlerlemiş kanser, ileri evre kalp, akciğer ya da böbrek hastalıkları, ileri evre demans ve bazı nörolojik hastalıklar gibi ciddi sağlık sorunları olan kişiler palyatif bakım hizmetlerinden yararlanabilir. Bir kişinin palyatif bakıma uygun olup olmadığı ve hangi hizmetlere ihtiyaç duyduğu doktor tarafından değerlendirilir.
Palyatif bakım nerede verilir?
Palyatif bakım; hastanelerin palyatif bakım servislerinde, evde sağlık hizmetleri aracılığıyla evde ya da uygun donanıma sahip bakım kurumlarında verilebilir. Hangi ortamın uygun olduğu kişinin sağlık durumuna, ailenin imkânlarına ve kişinin isteklerine göre değişir. Bölgenizdeki hizmetler hakkında güncel bilgiyi yakınınızı takip eden hastaneden ve il sağlık müdürlüğünden alabilirsiniz.
Ekip yaklaşımı
Palyatif bakım genellikle doktor, hemşire, sosyal çalışmacı, psikolog, diyetisyen ve fizyoterapist gibi farklı meslek gruplarından oluşan bir ekip tarafından verilir. Bu ekip, kişinin fiziksel ihtiyaçlarının yanı sıra duygusal ve sosyal ihtiyaçlarını da ele alır.
Ailenin rolü
- Kişinin isteklerini ve değerlerini sağlık ekibine aktarmak
- Belirtilerdeki değişiklikleri gözlemleyip bildirmek
- Günlük konfor ve kişisel bakımda destek olmak
- Yakınına eşlik etmek ve birlikte zaman geçirmek
- Karar süreçlerine katılmak
Önemli konuşmalar
Kişinin bakım tercihleri, nerede bakım almak istediği ve kendisi için neyin önemli olduğu gibi konuları, mümkünse kendisi bunları ifade edebilecekken konuşmak önemlidir. Bu konuşmalar zor olsa da ileride ailenin kişinin isteklerine uygun kararlar almasını kolaylaştırır.
Bakım verenin desteğe ihtiyacı
Palyatif bakım sürecinde aile üyeleri hem fiziksel hem de duygusal açıdan yorulabilir. Sağlık ekibinden bilgi istemek, görevleri paylaşmak ve psikolojik destek almak, bakım verenin bu süreci daha sağlıklı yaşamasını sağlar.
Sorularınızı sormaktan çekinmeyin
Hastalığın seyri, belirtilerin yönetimi ve bakım seçenekleri hakkında aklınıza takılan her soruyu yakınınızı takip eden doktorlara ve hemşirelere sorabilirsiniz.
Evde sağlık hizmeti için evde sağlık hizmeti yazımızı, yatağa bağımlı hastalar için yatağa bağımlı hasta bakımevi rehberimizi okuyabilirsiniz.
