Demans yaşayan kişiler için dünya giderek daha karmaşık ve belirsiz hale gelebilir. Ne zaman yemek yiyeceğini, ne yapacağını ya da günün hangi saatinde olduğunu hatırlamakta zorlanmak, huzursuzluk ve kaygıya yol açabilir. Düzenli bir günlük rutin, bu belirsizliği azaltarak yakınınızın kendini daha güvende hissetmesine yardımcı olur.
Rutinin faydaları
- Günün öngörülebilir olması kaygıyı azaltır.
- Tanıdık etkinlikler, kişinin kendine güvenini destekler.
- Uyku düzeni olumlu etkilenebilir.
- Bakım veren için günün planlanması kolaylaşır.
- Huzursuzluk ve öfke anları azalabilir.
Rutini oluştururken
Rutin, yakınınızın eski alışkanlıkları üzerine kurulduğunda daha kolay benimsenir. Sabah erken kalkan biriyse güne erken başlamak, öğleden sonra dinlenmeyi seven biriyse bu saati korumak önemlidir. Sevdiği etkinlikleri ve eski uğraşlarını rutine dahil etmek, günlerini anlamlı kılar.
Örnek bir gün
- Sabah: Aynı saatte uyanma, kişisel bakım, kahvaltı ve sabah ilaçları
- Öğleden önce: Kısa bir yürüyüş, gazete okuma ya da basit ev işleri
- Öğle: Öğle yemeği ve dinlenme
- Öğleden sonra: Müzik dinleme, fotoğraflara bakma, ziyaretçiler
- Akşam: Erken akşam yemeği, sakin etkinlikler, yatmaya hazırlık
Akşam saatlerine dikkat
Bazı demanslı kişilerde akşam saatlerinde huzursuzluk ve kafa karışıklığı artabilir. Bu saatlerde ortamı sakin tutmak, yeterli aydınlatma sağlamak, yorucu etkinliklerden ve kalabalıktan kaçınmak faydalı olabilir.
Görsel ipuçları
Büyük rakamlı bir saat ve gün-tarih gösteren bir takvim, yakınınızın zamanı takip etmesine yardımcı olabilir. Günün etkinliklerini gösteren basit bir çizelge de bazı kişiler için yararlıdır.
Esneklik
Rutin önemli olsa da katı bir program haline gelmemelidir. Yakınınızın kendini iyi hissetmediği ya da bir etkinliği istemediği günlerde zorlamak yerine programı esnetmek gerekir. Önemli olan temel ihtiyaçların düzenli şekilde karşılanmasıdır.
Değişiklikleri yönetmek
Taşınma, yeni bir bakıcı ya da hastane yatışı gibi değişiklikler demanslı kişileri çok etkileyebilir. Mümkün olduğunca değişiklikleri kademeli yapmak ve bu dönemlerde tanıdık rutinleri korumak, uyumu kolaylaştırır.
Bakım verenin rutini
Bakım verenin de kendine ayırdığı zamanların rutine dahil edilmesi, bakımın uzun süre sürdürülebilmesi için önemlidir.
Anlamlı etkinlik önerileri için demansta anlamlı etkinlikler yazımızı, gece huzursuzluğu için demansta gece huzursuzluğu rehberimizi okuyabilirsiniz.
