Demans yaşayan kişilerde beslenme zamanla zorlaşabilir. Yemek yemeyi unutmak, tabaktaki yiyecekleri tanımamak, çatal-bıçak kullanmakta zorlanmak ya da iştahın azalması sık karşılaşılan durumlardır. Yetersiz beslenme ve sıvı kaybı genel sağlığı olumsuz etkileyebileceği için bakım verenlerin bu konuda dikkatli olması gerekir. Beslenmeyle ilgili ciddi sorunlarda doktor ve diyetisyen desteği alınmalıdır.
Yemek ortamı
- Sakin, sessiz ve iyi aydınlatılmış bir ortam seçin.
- Televizyon gibi dikkat dağıtıcı unsurları kapatın.
- Masada yalnızca gerekli olan eşyaları bulundurun.
- Tabak ile masa örtüsü arasında renk farkı olmasına dikkat edin; bu, yiyeceklerin daha kolay görülmesini sağlar.
Yemeği kolaylaştırmak
Tabağa bir seferde az sayıda yiyecek koymak, seçim yapmayı ve yemeyi kolaylaştırır. Elle yenebilecek yiyecekler, çatal-bıçak kullanmakta zorlanan kişiler için bağımsızlığı destekler. Yemeğin sıcaklığını kontrol etmek, ağız yanıklarını önlemek açısından önemlidir.
Birlikte yemek
Yakınınızla birlikte yemek yemek, ona model olmanızı sağlar. Sizin yemek yediğinizi görmek, yemeğe başlamasına yardımcı olabilir. Aynı zamanda yemek saatleri sosyal bir an haline gelir.
İştah azalması
- Az ve sık öğünler planlayın.
- Sevdiği yiyeceklere öncelik verin.
- Günün iştahlı olduğu saatlerinde daha besleyici öğünler sunun.
- Kilo değişikliklerini düzenli olarak takip edin.
Çiğneme ve yutma güçlükleri
Demansın ilerleyen dönemlerinde çiğneme ve yutma güçlükleri görülebilir. Yemek sırasında öksürme, boğulma hissi ya da ağızda yiyecek biriktirme gibi işaretler fark ederseniz doktorunuza danışın. Bu durumda yiyeceklerin kıvamının değiştirilmesi gerekebilir; bunun nasıl yapılacağı konusunda uzman önerisi almak önemlidir.
Sıvı tüketimi
Demanslı kişiler susadıklarını fark etmeyebilir ya da su içmeyi unutabilir. Gün boyunca düzenli aralıklarla su, ayran, çorba gibi sıvılar sunmak, bardağı görebileceği yerde bulundurmak sıvı tüketimini artırabilir.
Ağız ve diş sağlığı
Ağızda yara, diş ağrısı ya da uymayan protezler yemek yemeyi zorlaştırabilir. Düzenli ağız bakımı ve diş hekimi kontrolü beslenmeyi olumlu etkiler.
Sabırlı olun
Yemek saatleri uzayabilir. Acele ettirmek yerine yakınınıza zaman tanımak, yemeği keyifli bir deneyim olarak sürdürmesine yardımcı olur.
Kayıt tutmak
Günlük olarak ne kadar yemek yendiğini ve sıvı alındığını kısaca not etmek, beslenmedeki değişiklikleri erken fark etmenizi sağlar. Bu notlar doktor ve diyetisyen görüşmelerinde de faydalı bilgiler sunar.
Genel beslenme önerileri için yaşlılarda dengeli beslenme yazımızı, sıvı tüketimi için yaşlılarda sıvı tüketimi rehberimizi okuyabilirsiniz.
