Büyükanne ve büyükbabalar, pek çok çocuğun hayatında özel bir yere sahiptir. Onların sağlık durumu değiştiğinde, hareket kabiliyetleri azaldığında ya da unutkanlık başladığında çocuklar bu değişiklikleri fark eder ve sorular sormaya başlar. Ailelerin bu süreçte çocuklarla açık ve yaşlarına uygun bir şekilde konuşması, hem çocukların kaygısını azaltır hem de nesiller arasındaki bağın korunmasına yardımcı olur.
Neden konuşmak gerekir?
Çocuklar evdeki değişiklikleri ve yetişkinlerin endişesini sezer. Kendilerine açıklama yapılmadığında boşlukları kendi hayal güçleriyle doldurabilir ve bazen durumdan kendilerini sorumlu tutabilirler. Basit ve dürüst açıklamalar, çocukların kendini güvende hissetmesini sağlar.
Yaşa uygun açıklamalar
- Küçük çocuklara kısa ve somut ifadelerle anlatın: "Dedenin bacakları artık eskisi kadar güçlü değil, bu yüzden yürürken yardıma ihtiyacı var."
- Okul çağındaki çocuklara biraz daha ayrıntı verin ve sorularını yanıtlayın.
- Ergenlerle daha açık konuşun ve kararlarla ilgili görüşlerini dinleyin.
Demans hakkında konuşmak
Büyükanne ya da büyükbabanın kendilerini tanımaması ya da aynı soruları tekrar tekrar sorması çocukları üzebilir ve şaşırtabilir. Bunun bir hastalıktan kaynaklandığını, kimsenin suçu olmadığını ve büyükannenin onları hâlâ sevdiğini anlatmak önemlidir. Çocuklara, büyükanneyi düzeltmek yerine onunla sakin bir şekilde vakit geçirmenin yollarını göstermek faydalıdır.
Duyguları ifade etmek
Çocuklar üzüntü, korku, kızgınlık ya da utanma gibi duygular yaşayabilir. Bu duyguların doğal olduğunu söylemek ve onları ifade etmelerine fırsat vermek önemlidir. Bazı çocuklar duygularını konuşarak değil, resim yaparak ya da oyunla ifade edebilir.
Bağı korumak
- Birlikte fotoğraf albümlerine bakmak
- Büyükannenin sevdiği şarkıları dinlemek
- Basit el işleri ya da bahçe işleri yapmak
- Kitap okumak ya da hikâye dinlemek
- Kısa ve sık ziyaretler yapmak
Büyükanne ya da büyükbaba bir bakım kurumunda kalıyorsa ziyaretlerde çocukların da yer alması, hem yaşlı hem de çocuk için değerlidir.
Gençlerin katkısı
Ergenlik çağındaki torunlar, büyükanne ve büyükbabalarına teknoloji kullanımında yardım etmek, kısa yürüyüşlere eşlik etmek ya da sohbet etmek gibi yollarla bakıma katkı sağlayabilir. Ancak gençlere yaşlarını aşan bakım sorumlulukları yüklememek, okul ve sosyal hayatlarını korumak önemlidir.
Ebeveynin yorgunluğu
Hem çocuklarına hem de yaşlı anne babasına bakan ebeveynler yoğun bir yük altında olabilir. Çocuklara bu durumu anlatmak ve aile içinde destek istemek, herkesin kendini sürecin bir parçası olarak hissetmesini sağlar.
Profesyonel destek
Çocuk uzun süre üzgün, kaygılı ya da içine kapanık görünüyorsa okul rehber öğretmeni ya da bir çocuk psikoloğundan destek almak faydalı olabilir.
Demansta iletişim için demansta iletişim yazımızı, ziyaret düzeni için huzurevi ziyaret düzeni rehberimizi okuyabilirsiniz.
