Düşmeler, yaşlılarda ciddi yaralanmalara ve bağımsızlık kaybına yol açabilen önemli bir sorundur. Bir düşme, kırıklara, uzun süreli hareketsizliğe ve tekrar düşme korkusuna neden olabilir. Neyse ki düşmelerin önemli bir kısmı alınacak basit önlemlerle önlenebilir. Ailelerin ve yaşlıların bu riskleri bilmesi, güvenli bir yaşamın temelini oluşturur.
Düşme riskini artıran etkenler
- Kas zayıflığı ve denge sorunları
- Görme ve işitme kayıpları
- Bazı ilaçların baş dönmesi ya da uyku hali yapması
- Ayağa hızlı kalkınca tansiyon düşmesi
- Evdeki engeller ve kaygan zeminler
- Uygun olmayan ayakkabılar
- Demans gibi durumlar
Evde alınabilecek önlemler
- Kaygan halıları kaldırın ya da kaymaz altlık kullanın.
- Yürüme yollarını kablolardan ve eşyalardan arındırın.
- Banyoya tutunma barları ve kaymaz paspas yerleştirin.
- Gece için yatak odası ile banyo arasına gece lambası koyun.
- Merdivenlerin her iki yanına sağlam tırabzan takın.
- Sık kullanılan eşyaları uzanmadan alınabilecek yerlere koyun.
Ayakkabı ve kıyafet
Arkası kapalı, kaymaz tabanlı ve ayağı iyi kavrayan ayakkabılar düşme riskini azaltır. Terlik kullanılıyorsa arkası kapalı ve kaymaz olmasına dikkat edilmelidir. Uzun ve bol kıyafetler de takılmaya neden olabilir.
Sağlık kontrolleri
Düzenli göz muayenesi, işitme kontrolü ve kullanılan ilaçların doktor tarafından gözden geçirilmesi düşme riskini azaltmada önemlidir. Baş dönmesi ya da denge sorunu yaşayan yaşlıların bu durumu doktorlarına bildirmesi gerekir.
Hareketin önemi
Düşme korkusuyla hareketten kaçınmak, kasların daha da zayıflamasına ve düşme riskinin artmasına yol açabilir. Doktorun uygun gördüğü yürüyüşler ve denge egzersizleri kas gücünü ve dengeyi korumaya yardımcı olur. Bu konuda fizyoterapistten destek almak faydalıdır.
Ayağa kalkarken
Yataktan ya da sandalyeden kalkarken acele etmemek, önce bir süre oturup sonra ayağa kalkmak, ani tansiyon düşmesine bağlı baş dönmelerini azaltabilir.
Düşme sonrasında
Düşen bir yaşlının hemen kaldırılmaya çalışılması yerine önce yaralanma olup olmadığı değerlendirilmelidir. Ağrı, şişlik ya da hareket edememe durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Her düşme doktora bildirilmeli ve nedeni araştırılmalıdır.
Acil durum cihazları
Yalnız yaşayan yaşlılar için acil durum butonu ya da düşme algılayan cihazlar, düşme durumunda hızlı yardım alınmasını sağlayabilir.
Evin düzenlenmesi için evi yaşlıya uygun hale getirmek yazımızı, hareket önerileri için yaşlılar için günlük hareket rehberimizi okuyabilirsiniz.
