Dolandırıcılar, yaşlıları güvenme eğilimleri, yalnız yaşamaları ya da teknolojiye uzak olmaları nedeniyle sıklıkla hedef alır. Telefonla, kapıdan ya da internet üzerinden yapılan dolandırıcılık girişimleri yaşlıların birikimlerini kaybetmesine yol açabilir. Yaygın yöntemleri bilmek ve yaşlıları bu konuda bilgilendirmek, korunmanın en etkili yoludur.
Yaygın dolandırıcılık türleri
- Sahte kamu görevlisi: Kendini polis, savcı ya da asker olarak tanıtıp "hesabınız tehlikede" diyerek para ya da altın isteme
- Yakını kaza geçirdi: Bir yakının kaza geçirdiği ya da başının dertte olduğu söylenerek acil para istenmesi
- Sahte banka görevlisi: Şifre ya da doğrulama kodu istenmesi
- Kapıdan satış: Gereksiz ya da sahte ürün ve hizmetlerin yüksek fiyatla satılması
- Sahte fatura ve abonelik: Sahte borç bildirimleri
- Sahte ödül ve çekiliş: Kazandığınız ödül için ücret ödemeniz gerektiği söylenmesi
Uyarı işaretleri
- Acele ettirme ve "kimseye söylemeyin" uyarısı
- Telefonda şifre, kod ya da kart bilgisi istenmesi
- Para, altın ya da değerli eşyanın birine teslim edilmesinin istenmesi
- Resmî kurumların telefonla para talep etmesi
- Gerçek olamayacak kadar iyi teklifler
Korunma yolları
Yaşlılara, hiçbir resmî kurumun telefonla para, altın ya da şifre istemeyeceğini anlatmak çok önemlidir. Şüpheli bir arama aldıklarında telefonu kapatmaları ve önce bir aile üyesini aramaları gerektiğini hatırlatın. Kapıya gelen tanımadıkları kişileri içeri almamaları, kimlik kartı gösterse bile ilgili kurumu arayarak doğrulamaları gerektiğini anlatın.
Ailenin rolü
- Yaşlıyla dolandırıcılık yöntemleri hakkında düzenli olarak konuşun.
- Yaşlının sizi her konuda rahatça arayabileceğini hissettirin.
- Telefonun yanına önemli numaraları içeren bir liste asın.
- Banka hesap hareketlerini yaşlının onayıyla birlikte takip edin.
Dolandırıldığında yapılması gerekenler
Dolandırıldığını fark eden yaşlının utanmasına gerek yoktur; bu durum herkesin başına gelebilir. Vakit kaybetmeden bankayı arayarak kartları ve hesapları güvenceye almak, ardından kolluk kuvvetlerine başvurmak gerekir. Olayla ilgili tüm bilgileri, arama kayıtlarını ve mesajları saklamak soruşturma için önemlidir.
Utanç duygusuyla başa çıkmak
Dolandırılan yaşlılar suçluluk ve utanç hissedebilir. Bu dönemde onları suçlamak yerine desteklemek ve yaşananların onların hatası olmadığını anlatmak önemlidir.
Banka güvenliği için banka işlemlerinde güvenlik yazımızı, yalnız yaşayan yaşlılar için yalnız yaşayan yaşlılar için güvenlik rehberimizi okuyabilirsiniz.
