Yaşlılar, fiziksel ve zihinsel olarak başkalarına bağımlı hale geldikçe ihmal ve istismara karşı daha savunmasız olabilir. Bu durum evde, bakım kurumlarında ya da toplumun farklı alanlarında yaşanabilir. İhmal ve istismar çoğu zaman gizli kalır; çünkü yaşlılar korku, utanç ya da bağımlılık nedeniyle yaşadıklarını anlatamayabilir. Ailelerin ve çevrenin bu konuda bilinçli olması, yaşlıların korunması için büyük önem taşır.
İhmal ve istismarın türleri
- Fiziksel istismar: Vurma, itme, gereksiz kısıtlama
- Duygusal istismar: Aşağılama, tehdit, korkutma, yalnız bırakma
- Ekonomik istismar: Parasının, mülkünün ya da belgelerinin izinsiz kullanılması
- İhmal: Beslenme, hijyen, ilaç ve bakım ihtiyaçlarının karşılanmaması
- Cinsel istismar
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
- Açıklanamayan morluklar, yaralar ya da kırıklar
- Kilo kaybı, susuzluk ve kötü hijyen
- Bası yaraları ve tedavi edilmeyen sağlık sorunları
- Yaşlının içine kapanması, korku ya da kaygı belirtileri göstermesi
- Belirli bir kişinin yanında tedirgin olması
- Banka hesaplarında açıklanamayan hareketler
- Önemli belgelerin ya da eşyaların kaybolması
Şüphelendiğinizde
Bir yaşlının ihmal ya da istismara uğradığından şüpheleniyorsanız bu durumu görmezden gelmeyin. Yaşlıyla sakin ve güven verici bir şekilde konuşmaya çalışın. Gözlemlerinizi tarih ve ayrıntılarıyla not edin. Durumun ciddiyetine göre ilgili kurumlara başvurun.
Başvurulabilecek yerler
- Alo 183 sosyal destek hattı
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri
- Kolluk kuvvetleri
- Hayati tehlike içeren durumlarda acil çağrı hattı
Bakım kurumlarında
Huzurevi ya da bakımevinde yaşayan bir yakınınızda bu belirtileri fark ederseniz önce kurum yönetimiyle görüşün ve durumu yazılı olarak iletin. Sorun çözülmezse ya da ciddi bir durum söz konusuysa ilgili il müdürlüğüne başvurabilirsiniz.
Önleme
Yaşlıların sosyal bağlarının güçlü olması, düzenli ziyaretler ve aile içinde açık iletişim, ihmal ve istismarın önlenmesinde önemli rol oynar. Bakım veren kişilerin tükenmişlik yaşamaması için destek almaları da riskleri azaltır.
Bakım verenlerin yükü
Ağır bakım yükü altında olan aile üyeleri zaman zaman sabırlarının tükendiğini hissedebilir. Bu durumda destek istemek, hem yaşlının hem de bakım verenin korunması açısından çok önemlidir.
Ekonomik istismar ve dolandırıcılık için yaşlıları hedef alan dolandırıcılıklar yazımızı, kurum denetimi için huzurevlerinin denetimi rehberimizi okuyabilirsiniz.
