Yaşlı bir yakınla bazı konuları konuşmak, ailelerin en çok zorlandığı durumlardandır. Araç kullanmayı bırakmak, evde yardım almak, huzurevine geçmek, mali işleri devretmek ya da sağlık kararları gibi konular, yaşlının bağımsızlığını ve onurunu doğrudan ilgilendirir. Bu nedenle bu konuşmalar dikkat, saygı ve sabır gerektirir.
Konuşmadan önce hazırlık
- Konuşmak istediğiniz konuyu ve amacınızı netleştirin.
- Somut gözlemlerinizi ve endişelerinizi not edin.
- Olası seçenekleri önceden araştırın.
- Diğer aile üyeleriyle önceden görüş birliği sağlayın.
- Uygun zamanı ve ortamı seçin.
Doğru zaman ve ortam
Bu konuşmaları bir kriz anında, aceleyle ya da kalabalık bir ortamda yapmamaya çalışın. Yaşlının dinlenmiş ve sakin olduğu, sizin de yeterli zamanınızın bulunduğu bir an seçin. Konuyu tek bir konuşmada çözmek zorunda olmadığınızı unutmayın.
Konuşma sırasında
- Suçlayıcı olmayan, "ben" diliyle konuşun: "Senin için endişeleniyorum."
- Somut örnekler verin.
- Yaşlının görüşlerini ve duygularını dinleyin.
- Ona seçenekler sunun ve karara katılmasını sağlayın.
- Sabırlı olun ve tartışmaya dönüştürmeyin.
Direnç karşısında
Yaşlı yakınınız önerilerinizi reddedebilir ya da öfkelenebilir. Bu tepki, bağımsızlığını kaybetme korkusundan kaynaklanır. Duygularını kabul etmek ve bir süre sonra konuyu yeniden ele almak daha etkili olabilir. Küçük adımlarla başlamak, örneğin haftada birkaç saat yardım almak, büyük değişikliklerin kabulünü kolaylaştırabilir.
Güvenilir bir aracı
Bazen yaşlının güvendiği bir kişinin, örneğin doktorunun, bir aile dostunun ya da din görevlisinin görüşü daha kolay kabul görebilir. Bu kişilerden destek almak faydalı olabilir.
Demans yaşayan yakınlar
Demans yaşayan bir yakınla bu tür konuşmalar farklı bir yaklaşım gerektirebilir. Kısa, basit ve güven veren ifadeler kullanmak ve bazı kararları doktor önerileri doğrultusunda almak gerekebilir.
Önceden konuşmak
Bazı konuları, örneğin ileride bakım ihtiyacı olursa ne istediğini, yaşlı henüz sağlıklıyken konuşmak, ileride verilecek kararları kolaylaştırır.
Konuşmanın ardından
Zor bir konuşmanın ardından yaşlı yakınınızın duygularını sindirmesine zaman tanıyın. Verilen kararları uygulamaya koyarken onu her adımda bilgilendirmek ve görüşlerini almaya devam etmek, güven ilişkisini korur.
Kayıt tutmak
Önemli konularda alınan kararları ve yaşlının dile getirdiği istekleri not etmek, ileride aile üyeleri arasında anlaşmazlık yaşanmasını önler ve yaşlının tercihlerine saygı gösterilmesini kolaylaştırır.
Huzurevi kararı için huzurevi kararını anlatmak yazımızı, araç kullanımı için demansta araç kullanımı rehberimizi okuyabilirsiniz.
